خصوصی سازی فرآیندی است که بوسیله آن نقش دولت در اقتصاد و بازار کمتر میشود و بیشتر فعالیت های اقتصادی و تولید به بخش خصوصی سپرده می شود و از این طریق نقش بخش خصوصی در اقتصاد برجسته تر می گردد.
اهداف خصوصی سازی به صورت عمومی از کشورهای توسعه یافته تا کشور های درحال توسعه فرق می کند ، در کشورهای توسعه یافته و صنعتی پیشرفته از نظر اقتصادی ، دولت ها از مجرای فرایند خصوصی سازی به دنبال دستیابی به اهدافی همچون افزایش کارایی، کسب درامد و کاهش بارمالی دولت می باشد . در حالی که در کشور های درحال توسعه با توجه به وجود مشکلات و تنگناهای بیشتر ، اهداف متعدد دیگری از جمله استفاده بهینه و مفید از منابع مالی شرکتها ، کاهش حجم دخالت دولت در اقتصاد، سپردن تخصیص منابع به مکانیزم خودسامان بخش بازار، مقابله با نقدینگی سرگردان در اقتصاد، ایحاد فضای رقابتی امن برای سرمایه گذاری های بلند مدت، دستیابی به مهارت های نوین مدیریت، دسترسی به سرمایه و تکنولوژی خارجی و توزیع ثروت و درامد بین اقشار مختلف جامعه نیز دنبال می شود
فرایند خصوصی سازی درکشور ما به دنبال کاهش مداخله دولت در بازار برای جلو گیری از انحصار، تطبیق قوانین در بازار ، ایجاد رقابت و شرایط امن و مساعد برای سرمایه گذاری ها، جلو گیری از وارادات بی رویه مواد بی کیفیت و مضرخارجی و تولیدات که بصورت غیرمعیاری و بی کیفیت در داخل تولید می شود می باشد .اما بصورت عمومی می توان گفت خصوصی سازی دارای اهداف ذیل می باشد:
1- افزایش کارایی : مطالعات جامع در خصوص ارزیابی عملکرد شرکت های دولتی نشان می دهد به طور متوسط کارایی شرکت های دولتی پایین تر از شرکتهای خصوصی است که در همان زمینه به فعالیت مشغول هستند. عدم کارایی شرکت های دولتی از فقدان استقلال در تعیین اهداف و قیمت کالاها و خدمات تولیدی، استخدام یا اخراج کارگران، پرداخت حقوق و پاداش، خرید و بکار گیری دارایی جدید و... نشات می گیرد. با خصوصی سازی شرکتهای دولتی ، رابطه ای منطقی بین مالکان شرکت و مدیران تعریف می شود و مدیران اجازه می یابند کنترل کاملی بر شرکت های اقتصادی اعمال نمایند تا به اهداف تعیین شده دست یابند.
2- افزایش رقابت: رقابت مهم ترین امتیاز و مایه حیات نظام اقتصادی مبتنی بر بازار است و هر عاملی که نیل به رقابت در بازار را مانع شود، به تدریج عدم کارایی را بر سیستم اقتصادی حاکم می سازد . یکی از اهدافی که در راستای خصوصی سازی مورد پذیرش تمام صاحب نظران می باشد " افزایش رقابت" در فعالیت های اقتصادی است. بنابراین، خصوصی سازی به مفهوم افزایش رقابت و گرایش به سوی نظام بازار، مفهومی عام وپذیرفته شده می باشد .
3- گسترش بازار سرمایه: اجرای سیا ست خصوصی سازی، مالکیت سهام را در جامعه گسترده می نماید . در نتیجه این گسترش، میزان معاملات در بازار سرمایه افزایش یافته و نهاد های مالی جدید و متنوعی به وجود خواهد آمد. گسترش این نهاد های مالی، ابزار های تامین مالی جدید را ایجاد نموده و انجام سرمایه گذاری های گسترده توسط واحد ها ی خصوصی را تسهیل می نماید. با خصوصی سازی شرکت های دولتی و گسترش مالکیت سهام، صاحبان پس انداز های اندک نیز می توانند در مالکیت صنایع و بنگاهای تولیدی سهیم شوند و این باعث تجهیز پس انداز ها وافزایش مشارکت مردم درفعالیت های اقتصادی خواهد شد.
4- اصلاح قوانین : عدم کارآیی شرکت های دولتی فقط به دلیل مالکیت دولتی شرکت های مذبور نمی باشد . مقررات دست و پا گیر، مهم ترین عاملی است که مانع انعطاف پذیری و پویایی فعالیت های اقتصادی می شود. به همین دلیل اصلاح قوانین اولین و مهم ترین قدم در جهت فراهم آوردن شرایط و فضای رقابتی د ر جامعه می باشد به منظور دستیابی به منافع حاصل از موارد فوق الذکر و درراستای نائـل آمدن به اهداف قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی و ایجاد بستر لازم برای شکل دهی به سازوکار بازار رقابتی سالم و با عنایت به حفظ حقوق تولید کنندگان ومصرف کنندگان و همچنین فرهنگسازی وایجاد انگیزه برای بخش خصوصی به منظور ورود به بازار برق و نیز اعتماد سازی مناسب، وزارت نیرو درطی سالهای گذشته اقدام به برون سپاری فعالیت های اجرایی در زمینه تولید برق نموده است.
5- رشد تقاضای انرژی برق در کشور : تقاضای روز افزون برق در بخش های مختلف کشور ، صنعت برق را ناگزیر به توسعه ظرفیت ها کرده که خود حجم زیادی از نقدینگی را برای سرمایه گذاری نیاز دارد به شکلی که در سالهای اخیر مصرف انرژی الکتریکی رشدی شتابان داشته است و به طور متوسط بین 5/7 تا 8 در صد در سال به میزان مصرف افزوده می شود .
امید است که بستر مناسبی جهت رشد و توسعه کشور عزیزمان بوجود آورد .